I. Pudaga umumy syn
Ys esasy çig mal hökmünde dürli tebigy ysly otlary we sintetiki ysly otlary, şeýle hem beýleki kömekçi materiallar bilen bilelikde belli bir tagam taýýarlamak üçin makul formula we proses boýunça dürli tagamly önümleriň ähli görnüşlerinde ulanylýar. Tagam, emeli sintetiki usullar bilen çykarylýan ýa-da alynýan tagam beriji maddalaryň umumy adydyr we inçe himiki maddalaryň möhüm bölegidir. Tagam, "senagat mononatriý glutamat" diýlip atlandyrylýan, adamyň jemgyýetçilik durmuşy bilen ýakyn baglanyşykly ýörite önümdir, onuň önümleri azyk senagatynda, gündelik himiýa senagatynda, derman senagatynda, temmäki senagatynda, dokma senagatynda, deri senagatynda we beýleki pudaklarda giňden ulanylýar.
Soňky ýyllarda köp syýasatlar tagam we hoşboý ys senagatyny dolandyrmak, howpsuzlyk, daşky gurşawy dolandyrmak we azyk önümlerini diwersifikasiýalaşdyrmak üçin has ýokary talaplary öňe sürýär. Howpsuzlyk babatda syýasat "häzirki zaman azyk howpsuzlygyny dolandyrmak ulgamynyň gurluşygyny höweslendirmegi" we tebigy tagam tehnologiýasyny we gaýtadan işlemegi berk ösdürmegi teklip edýär; Daşky gurşawy dolandyrmak babatda syýasat "ýaşyl pes uglerodly, ekologiýa siwilizasiýasyna" ýetmegiň we tagam we hoşboý ys senagatynyň standartlaşdyrylan we howpsuz ösüşini höweslendirmegiň zerurdygyny nygtaýar; Azyk önümleriniň dürlüligi babatda syýasat azyk senagatynyň özgerdilmegini we döwrebaplaşdyrylmagyny höweslendirýär, şeýlelik bilen tagam we hoşboý ys senagatynyň ösüşini höweslendirýär. Tagam we hoşboý ys senagaty himiki çig mal we himiki önümleri öndürýän senagat hökmünde, has berk syýasat gurşawy gowşak daşky gurşawy dolandyrýan kiçi kärhanalaryň has uly basyşa duçar bolmagyna sebäp bolar we belli bir möçberdäki we daşky gurşawy dolandyrmak kadalary bolan kärhanalaryň ösüş üçin gowy mümkinçilikleri bolar.
Tagam we hoşboý ysyň çig malyna esasan ýalpyz, limon, gül, lawanda, wetiwer we beýleki ysly ösümlikler, şeýle hem muskus, ambergris we beýleki haýwanlar (ysly otlar) girýär. Elbetde, onuň senagat zynjyrynyň ýokarky akymy oba hojalygyny, tokaý hojalygyny, maldarçylygy we ekmek, tohumçylyk, oba hojalyk ylmy we tehnologiýasy, hasyl ýygnamak we gaýtadan işlemek we beýleki serişdelere esaslanýan esasy baglanyşyklar bilen baglanyşykly köp sanly beýleki ugurlary öz içine alýar. Tagamlar we hoşboý yslar azyk, deri ideg önümlerinde, temmäkide, içgilerde, iýmde we beýleki pudaklarda möhüm kömekçi maddalar bolany üçin, bu pudaklar tagamlar we hoşboý yslar senagatynyň aşaky akymyny emele getirýär. Soňky ýyllarda bu aşaky pudaklaryň ösmegi bilen tagamlara we hoşboý yslara bolan isleg artýar we tagamlar we hoşboý yslar önümlerine ýokary talaplar bildirilýär.
2. Ösüş ýagdaýy
Dünýä ýurtlarynyň (esasanam ösen ýurtlaryň) ykdysady ösüşi, sarp ediş derejesiniň yzygiderli ýokarlanmagy, adamlaryň azyk önümleriniň we gündelik zerur zatlaryň hiline bolan talaplary barha ýokarlanýar, senagatyň ösmegi we sarp ediş harytlarynyň çekilmegi dünýä ysly otlar senagatynyň ösüşini çaltlaşdyrdy. Dünýäde 6000-den gowrak görnüşli tagam we hoşboý ys önümleri bar we bazaryň möçberi 2015-nji ýyldaky 24,1 milliard dollardan 2023-nji ýylda 29,9 milliard dollara çenli ýokarlandy, umumy ösüş depgini 3,13% boldy.
Tagam we hoşboý ys senagatynyň önümçiligi we ösüşi azyk, içgi, gündelik himiýa we beýleki goldaw beriji senagatlaryň ösüşi, aşaky akym senagatyndaky çalt üýtgeşmeler bilen utgaşýar, bu bolsa tagam we hoşboý ys senagatynyň yzygiderli ösüşine itergi berýär, önümleriň hiliniň gowulanmagyny dowam etdirýär, görnüşleriniň köpelmegini dowam etdirýär we önümçiligiň ýyl-ýyldan artmagyny üpjün edýär. 2023-nji ýylda Hytaýyň tagam we hoşboý ys önümçiligi 1,371 million tonna ýetdi, bu 2017-nji ýyldaky önümçilik bilen deňeşdirilende 2,62% artmak bilen deňdir we soňky bäş ýylda birleşmeleriň ösüş depgini 1,9% golaý boldy. Bazaryň umumy segmentiniň möçberi boýunça tagam meýdany has uly paýy eýeläp, 64,4%, ysly otlar bolsa 35,6% -i eýeledi.
Hytaýyň ykdysadyýetiniň ösmegi we milli ýaşaýyş derejesiniň ýokarlanmagy, şeýle hem global tagam senagatynyň transmilli geçişi bilen Hytaýda tagama bolan isleg we teklip iki taraplaýyn ösýär we tagam senagaty çalt ösýär we bazaryň möçberi yzygiderli giňelýär. Ýyllaryň dowamynda çalt ösüşden soň, ýerli tagam senagaty kiçi seh önümçiliginden senagat önümçiligine, önümiň imitasiýasyndan garaşsyz ylmy-barlag işlerine we işläp düzmelerine, import edilen enjamlardan hünärmen enjamlarynyň garaşsyz dizaýnyna we önümçiligine, duýgy bahalandyrmasyndan ýokary takyklykly gural synaglarynyň ulanylmagyna, tehniki işgärleriň ornaşdyrylmagyndan hünärmen işgärleriň garaşsyz taýýarlanmagyna, ýabany serişdeleri ýygnamakdan tanyşdyryşa we ösdürip ýetişdirmäge we bazalaryň döredilmegine çenli tapgyrlaýyn özgerişleri tamamlady. Ýerli tagam önümçilik senagaty tapgyrlaýyn has doly senagat ulgamyna öwrüldi. 2023-nji ýylda Hytaýyň tagam we hoşboý ys bazarynyň möçberi 71,322 milliard ýuana ýetdi, şol sanda tagam bazarynyň paýy 61%, ysly otlar bolsa 39% boldy.
3. Bäsdeşlik gurşawy
Häzirki wagtda Hytaýyň tagam we hoşboý ys senagatynyň ösüş meýilleri aýdyň görünýär. Hytaý dünýäde tebigy tagamlaryň we hoşboý yslaryň iň uly öndürijisidir. Umuman, Hytaýyň tagam we hoşboý ys senagaty çalt ösdi we uly ösüşlere eýe boldy, şeýle hem birnäçe garaşsyz innowasiýa öňdebaryjy kärhanalary hem peýda boldy. Häzirki wagtda Hytaýyň tagam we hoşboý ys senagatynyň esasy kärhanalary Jiaxing Zhonghua Chemical Co., LTD., Huabao International Holdings Co., LTD., China Bolton Group Co., LTD., Aipu Fragrance Group Co., LTD.-dir.
Soňky ýyllarda “Bolton” topary innowasiýalara esaslanýan ösüş strategiýasyny işjeň durmuşa geçirdi, ylmy we tehnologiýa barlaglaryna we işläp düzmelerine maýa goýumlaryny artdyrdy, hoşboý ys tehnologiýasyny, biosintezi, tebigy ösümlikleri çykarmak we beýleki ylmy we tehnologik belentlikleri eýelemegini dowam etdirdi, ösüş kartasyny ýerleşdirmäge we meýilleşdirmäge batyrgaýlyk görkezdi, kärhananyň esasy bäsdeşlik ukybyny döretdi, biotehnologiýa, elektron sigaretler, lukmançylyk we saglyk ýaly geljekki täze pudaklary giňeltdi we asyrlyk binýadyň guýulmagy üçin berk binýady döretdi. 2023-nji ýylda “Bolton” toparynyň umumy girdejisi 2,89% ösüş bilen 2,352 milliard ýuan boldy.
4. Ösüş meýili
Uzak wagt bäri tagamlaryň we hoşboý yslaryň üpjünçiligi we islegi Günbatar Ýewropa, ABŞ, Ýaponiýa we beýleki sebitler tarapyndan uzak wagtlap monopoliýalaşdyryldy. Emma içerki bazarlary eýýäm ösen ABŞ, Germaniýa, Fransiýa we Beýik Britaniýa maýa goýum maksatnamalaryny giňeltmek we bäsdeşlige ukyplylygyny saklamak üçin ösýän ýurtlara bil baglamaly bolýarlar. Ählumumy tagam we hoşboý ys bazarynda üçünji dünýä ýurtlary we Aziýa, Okeaniýa we Günorta Amerika ýaly sebitler esasy kärhanalar üçin esasy bäsdeşlik zolaklaryna öwrüldi. Isleg Aziýa-Ýuwaş ummany sebitinde iň güýçli bolup, ol dünýäniň ortaça ösüş depgininden has ýokarydyr.
1, dünýäde tagamlara we hoşboý yslara bolan isleg artmagyny dowam etdirer. Soňky ýyllarda dünýä tagamlary we hoşboý yslar senagatynyň ýagdaýyndan, dünýäde tagamlara we hoşboý yslara bolan isleg ýylda takmynan 5% artýar. Tagam we hoşboý yslar senagatynyň häzirki gowy ösüş tendensiýasyny göz öňünde tutup, ösen ýurtlaryň köpüsinde hoşboý yslar senagatynyň ösüşi deňeşdirme boýunça haýal bolsa-da, ösýän ýurtlaryň bazar mümkinçilikleri henizem uly, azyk gaýtadan işleýän we sarp ediş önümlerini öndürýän senagat ösüşini dowam etdirýär, jemi milli önüm we şahsy girdeji derejesi artmagyny dowam etdirýär we halkara maýa goýumlary işjeň, bu faktorlar dünýäde tagamlara we hoşboý yslara bolan islegi baýlaşdyrar.
2. Ösüp barýan ýurtlaryň ösüş üçin giň mümkinçilikleri bar. Uzak wagt bäri tagamlaryň we hoşboý yslaryň üpjünçiligi we islegi Günbatar Ýewropa, ABŞ, Ýaponiýa we beýleki sebitler tarapyndan uzak wagtlap monopoliýalaşdyryldy. Şeýle-de bolsa, içerki bazarlary eýýäm ösen ABŞ, Germaniýa, Fransiýa we Beýik Britaniýa maýa goýum taslamalaryny giňeltmek we bäsdeşlige ukyplylygyny saklamak üçin ösüp barýan ýurtlaryň giň bazarlaryna bil baglamaly bolýarlar. Ählumumy tagam we hoşboý ys bazarynda üçünji dünýä ýurtlary we Aziýa, Okeaniýa we Günorta Amerika ýaly sebitler esasy kärhanalar üçin esasy bäsdeşlik zolaklaryna öwrüldi. Isleg Aziýa-Ýuwaş ummany sebitinde iň güýçli.
3, halkara tagam we hoşboý ys kärhanalary temmäki tagamy we hoşboý ys pudagyny giňeltmek üçin. Dünýä temmäki senagatynyň çalt ösmegi, uly brendleriň döremegi we temmäki kategoriýalarynyň has-da kämilleşdirilmegi bilen, ýokary hilli temmäki tagamlaryna we hoşboý yslaryna bolan isleg hem artýar. Temmäki tagamynyň we hoşboý ys pudagynyň ösüş giňişligi has-da açylýar we halkara tagam we hoşboý ys kärhanalary geljekde temmäki tagamy we hoşboý ys pudagyna giňelmegini dowam etdirerler.
Ýerleşdirilen wagty: 2024-nji ýylyň 5-nji iýuny